De stem van de patiënt: samen werken aan betere zorg

Patiënten spelen een steeds belangrijkere rol in de zorg. Daarom spraken wij voor dit interview met Nicolien de Vries, voorzitter van de Cliëntenraad. Zij vertelt hoe patiënten meedenken en meebeslissen, en waarom dat zo waardevol is voor de kwaliteit van zorg.

Sinds de zomer van 2021 is Nicolien de Vries voorzitter van de Cliëntenraad. Als we terugkijken, ziet ze een duidelijke ontwikkeling in hoe patiënten worden betrokken bij de zorg.

‘Het begon heel formeel,’ vertelt ze. ‘Met hulp van Zorgbelang zijn eerst de statuten opgesteld. Dat was nodig om goed te starten.’ In die beginfase ging het vooral over de rol die de Cliëntenraad vanuit de wet had: meedenken over grote besluiten, jaarplannen en begrotingen.

Nicolien ziet dat patiënten een steeds grotere plek hebben gekregen in het zorglandschap. ‘Vroeger bepaalde de zorgverlener wat goed was voor de patiënt. Nu is er veel meer ruimte voor inspraak en meedenken.’

Het eerste thema is zorgcontinuïteit: bereikbaarheid en continuïteit van huisartsenzorg in de regio. ‘Iedereen moet een huisarts hebben, en de overgang van de huisarts naar de huisartsenspoedpost moet goed lopen’, geeft Nicolien aan. Het tweede thema is informatie. Nicolien: ‘Die moet begrijpelijk zijn en op de juiste plek staan.’ Over het derde thema relatie zegt ze: ‘Het gaat om de mens achter de patiënt. Om de totale zorg die huisarts, huisartsenspoedpost en ketenzorg samen leveren.’

Daarin komen de onderwerpen terug, zoals: passende acute zorg, zorgcoördinatie en Vitaal Ouder Worden. ‘Dan kijk je niet alleen naar de klacht,’ legt Nicolien uit, ‘maar naar wat iemand belangrijk vindt. Wie is de vaste behandelaar? En wat past bij deze persoon?’

‘We zijn minder een formeel orgaan op afstand en meer een meedenkende partner.’ Ze merkt ook op dat HAGV en huisartsenpraktijken de Cliëntenraad steeds beter weten te vinden. En ook landelijk is er nog veel beweging. ‘De overheid en inspectie zoeken nog hoe patiëntenparticipatie goed verankerd kan worden. Daar praten wij actief over mee.’

Lachend: ‘Het gaat ons niet om de kleur van de stoelen. Maar over toegankelijkheid, patiëntveiligheid, digitalisering en privacy. Dat zijn onderwerpen die echt impact hebben.’

‘Ik ben als lid van de Cliëntenraad een vrijwilliger. Ik doe dit buiten mijn reguliere baan in het ziekenhuis. Verbinding maken tussen zorgprofessionals en patiënten is mijn grote drive,’ vertelt ze. Ze woont in de regio en is zelf ook patiënt. ‘Ik maak dus ook gebruik van de huisartsenzorg en soms de spoedzorg. En door mijn werk en netwerk heb ik ook een goed beeld wat patiënten daadwerkelijk belangrijk vinden in de huisartsenzorg.’ Daarnaast houdt ze van meepraten en medezeggenschap. ‘En het voorzitterschap is voor mij een prachtige uitdaging om écht proberen bij te dragen aan de kwaliteit van de huisartsenzorg.’

Volgens Nicolien waarderen patiënten vooral dat ze snel bij hun eigen huisarts terecht kunnen en zich gezien voelen als mens. Maar tegelijk ziet ze uitdagingen, zoals de beschikbaarheid van huisartsenzorg en het goed inzetten van verschillende bronnen van patiëntinput. ‘Patiënten zijn mondiger, digitaler en willen meedenken. Wij moeten helpen om die stemmen te verbinden.’

Haar boodschap voor de organisatie is helder: zorg voor een omgeving waarin professionals goed ondersteund worden. ‘Want,’ zegt ze, ‘passie groeit in de juiste omgeving.’